Antarktika’nın buzul sahanlıklarından üç yılı aşkın süre önce kopan A81 ve D32, binlerce kilometre yol aldıktan sonra Güney Atlantik’teki İngiliz adası Güney Georgia’ya yöneldi. Avrupa Birliği’nin Copernicus uydularından gelen yeni görüntüler, Scotia Denizi’nde sürüklenen iki kütlenin ada çevresindeki sığlıklara doğru ilerlediğini gösteriyor.
Ama Güney Georgia çevresinde seyreden gemiler için tehlike, yalnızca yaklaşan iki dev buz dağı değil. Bu kütleler eriyip parçalandıkça etrafa yayılan, kimi zaman ev veya otomobil büyüklüğüne ulaşan buz parçalarını radarda görmek oldukça zor.
A81’in alanı yaklaşık 1.340 kilometrekare
İki buz dağının büyüğü A81, Ocak 2023’te Brunt Buz Sahanlığı’ndan ayrıldı. Yaklaşık 1.340 kilometrekarelik alanı, Londra kent merkezinin büyüklüğüne denk geliyor. Ekim 2022’de Amery Buz Sahanlığı’ndan kopan D32 ise yaklaşık 106 kilometrekarelik bir alan kaplıyor.
A81’in ayrılmasına giden süreç, İngiltere’nin işlettiği Halley Araştırma İstasyonu’nun yaklaşık 20 kilometre yakınındaki büyük çatlağın genişlemesiyle başladı. Araştırmacılar, güvenlik gerekçesiyle 2016’da istasyonun tamamını karanın iç kesimlerine taşımak zorunda kalmıştı.
Sığlıklara takılırlarsa ne olur?
Okyanus bilimciler, güçlü akıntıların buz dağlarını adanın çevresinden sürükleme olasılığını yüksek görüyor. Yine de kütlelerin sığ kıta sahanlığına takılarak karaya oturma ihtimali var. Uzmanlar, doğrudan adaya çarpmalarından çok, parçalanma sırasında ortaya çıkan küçük buzların balıkçı ve turizm gemileri için yarattığı seyir riskine dikkat çekiyor.
Buz dağları adanın yaklaşık 100 kilometre açığında deniz tabanına takılırsa, çevredeki ekosistemi de değiştirebilir. Erime sırasında Antarktika kayalıklarından taşınan besin maddeleri suya karışarak doğal bir gübreleme etkisi yaratabilir ve fotosentez yapan fitoplanktonların çoğalmasını sağlayabilir.
Buna karşılık, büyük buz kütlelerinin uzun süre aynı yerde kalması su sıcaklığını ve akıntı dengesini bozma riski taşıyor. Bu da yerel deniz canlılarının yaşam alanlarını olumsuz etkileyebilir.
